Jesienią zadebiutowała u nas pierwsza liga wyścigowa (ALAC GT3 Trofeo) rozgrywana w oparciu o platformę Assetto Corsa Competizione, a jako, że autorzy gry – firma Kunos – wprowadzili w fizyce samochodów w swojej najnowszej produkcji wiele nowych elementów, których nie ma w klasycznym AC to warto przyjrzeć się jak wykorzystywać je w optymalny sposób. Na początek zajrzymy nieco głębiej w opcje związane z Hamulcami w ACC, w tym wypadku mamy bowiem znacznie większą kontrolę nad działaniem hamulców niż miało to miejsce w Assetto Corsa.

Działanie Hamulców w ACC

Wpływ na zachowanie hamulców w ACC ma kilka elementów w tym: rodzaj użytych klocków i tarcz, optymalna temperatura pracy, ustawienia ABSu, balans hamulców oraz styl jazdy kierowcy. Opcje ustawień tych parametrów rozrzucone są po wszystkich zakładkach w setupie ACC, dlatego warto wskazać gdzie można je znaleźć:  

Rodzaje klocków hamulcowych (brake pads) wybierane są z zakładki Fuel & Strategy , temperaturę pracy regulować można za pomocą wlotów powietrza (brake ducts) z zakładki Aero, poziom ABS zmienić można w zakładce Electronics, a balans hamulców (brake bias) w zakładce Mechanical Grip. Ustawień wpływających na styl jazdy kierowcy szukać należy w obszarze między kierownicą a fotelem simracera 😉

Nim jednak przejdziemy do opisu poszczególnych elementów koniecznie wyjaśnić musimy dwie ważne cechy hamulców w ACC: Zużycie (Wear) i Zanikanie (Fade)

Zużycie (Wear)

Każdy rodzaj hamulców ma swoją wytrzymałość, swój cykl życia. Wraz z każdym kolejnym wciśnięciem pedału hamulca dochodzi do tarcia klocków hamulcowych o tarcze w wyniku czego nasz pojazd rzecz jasna hamuje, niestety ma to również swoje konsekwencje w postaci ścierania się klocków i tarcz, co nabiera olbrzymiego znaczenia szczególnie w wyścigach długodystansowych. Zastosowanie niewłaściwych klocków hamulcowych skutkować może zbyt wczesnym zużyciem się i koniecznością ich wymiany w czasie wyścigu.

Zanikanie (Fade)

Pełną efektywność hamowania hamulce uzyskują wyłącznie w określonej temperaturze pracy. Zbyt gorące lub zbyt zimne hamulce wpływają na tarcie w miejscu zetknięcia się klocków hamulcowych z tarczami, co powoduje, że siła hamowania zanika. W ekstremalnych przypadkach przegrzania hamulców przestają one działać całkowicie, a to z pewnością nie jest rzecz wymarzona dla kierowcy wyścigowego. Jak wspomnieliśmy powyżej, każde wciśnięcie pedału hamulca powoduje tracie klocków o tarcze w wyniku czego wytwarzane jest również ciepło. Częste używania hamulca, który nie zdołał wystygnąć do odpowiedniej temperatury może spowodować jego przegrzanie. Dlatego też konieczne jest dobranie odpowiedniego chłodzenie hamulców tak by przez jak największą część pojedynczego okrążenia pracowały one w optymalnej temperaturze. Ci równie ważne utrzymywanie hamulców we właściwej temperaturze przez całe okrążenie zwiększa ich żywotność. Ciągłe schładzanie i nagrzewanie wpływa na wyższe zużycie.

Aktualne zużycie tarcz i klocków hamulcowych widoczne jest po powrocie do pit-lane w zakładce Tyres i zakładce Fuel & Strategy

Klocki Hamulcowe (brake pads)

W ACC do dyspozycji mamy cztery rodzaje klocków hamulcowych dla pojazdów w klasie GT3 i dwa rodzaje dla samochodów klasy GT4:

GT3

Klocki 1 (Pad 1)
Przeznaczone dla krótszych wyścigów – do 3h, najlepiej sprawdzają się w wyścigach trwających 60-120 minut. To najmocniejsze hamulce w ACCcharakteryzujące się największym współczynnikiem tarcia w efekcie czego, są to również hamulce o największym stopniu zużycia klocków i tarcz hamulcowych. Wysoka skuteczność hamowania powoduje również wysoką emisję ciepła, dlatego też stosunkowo łatwo jest je przegrzać i wymagają dobranego chłodzenia czyli otwartych wlotów powietrza, a to wpływa na aerodynamikę samochodu (więcej w akapicie o brake ducts). Ten zestaw hamulców jest bardzo podatny na opisane powyżej zjawisko Zanikania dlatego też sięgając po niego kierowca musi mieć pewność, że przez cały czas trwania wyścigu uda mu się utrzymać hamulce w optymalnej temperaturze.

Klocki 2 (Pad 2)

Przeznaczone dla wyścigów Endurance, spokojnie wytrzymują 12h jazdy, a przy odpowiednim użyciu nawet 24h. Są to hamulce o nieco niższym współczynniku tarcia, a tym samym również nieco mniejszej skuteczności niż opisane wcześniej hamulce nr 1, jednak dzięki temu zużycie klocków i tarcz jest dużo niższe i łatwiej zarządzać ich temperaturą. Stosując klocki nr 2 można również mocniej zamykać wloty powietrza zyskując na aerodynamice pojazdu. Ten rodzaj klocków jest w mniejszym stopniu podatny na zjawisko Zanikania, hamulce są bardziej przewidywalne i zużywają się liniowo. Są to najczęściej stosowane hamulce w ACC.

Klocki 3 (Pad 3)

Przeznaczone głównie dla wyścigów deszczowych. Charakteryzują się średnim współczynnikiem tarcia (co oznacza nieco dłuższy dystans hamowania szczególnie w suchych warunkach), ale też zapewniają efektywną siłę hamowania również w niższych temperaturach, dlatego też czasami są stosowane podczas wyścigów typu endurance rozgrywanych w suchych, lecz chłodnych warunkach. Klocki te są w niewielkim stopniu podatne na zjawisko Zanikania i zużywają się liniowo.

Klocki 4 (Pad 4)

Przeznaczone wyłącznie do testów. Klocki te charakteryzują się najwyższym współczynnikiem tarcia, i najwyższym Zużyciem. Mają tendencję do przegrzewania się więc również w ich wypadku bardzo mocno objawia się zjawisko Zanikania. Ten zestaw klocków hamulcowych staje się bezużyteczny właściwie po kilku okrążeniacj i jest praktycznie nieużywany w ACC. Niektórzy z kierowców podczas testów używają go by oswoić się z zachowaniem zużytych hamulców i nie musieć przy tym wykonywać kilkugodzinnych przejazdów.

GT4

Klocki 1 (Pad 1)

Przeznaczone do bardzo krótkich sesji (hot-lap, kwalifikacje) do 30 minut. Klocki te posiadają bardzo duży współczynnik tarcia i Zużycia, w pewien sposób przypominają klocki nr 4 z samochodów GT3, jednak w tym wypadku jest nimi nieco łatwiej zarządzać. Klocki charakteryzuje również duży stopień Zanikania dlatego trzeba być bardzo ostrożnym podczas ich używania.

Klocki 2 (Pad 2)

Uniwersalne klocki przeznaczone do jazdy w każdych warunkach. Dobry współczynnik tarcia, niskie Zużycie i duży zakres temperaturowy pracy sprawiają, że klocki te używane są zarówno w suchych jak i deszczowych warunkach.

Sygnalizacja Zużycia

Sygnalizacja zużycia

Niezależnie od wybranych klocków hamulcowych w momencie gdy okładziny będą miały grubość poniżej 10mm na grafice ACC przedstawiającej stan opon i hamulców pojawią się czerwone kwadraty. A to oznacza kłopoty, czasami nie tylko dla kierowcy, któremu skończyły się hamulce 😉

Oto tabela pomocnicza przy wyborze klocków hamulcowych:

Rodzaj SesjiGT3GT4 
KwalifikacjeKlocki 1Klocki 1
Wyścig do 2h (sucho)Klocki 1Klocki 2
Wyścig do 24h (sucho)Klocki 2Klocki 2
Wyścig (deszcz)Klocki 2/3Klocki 2
Wyścig (ulewa)Klocki 3Klocki 2
Testy zużycia hamulcówKlocki 4Klocki 1

Wloty powietrza (brake ducts)

Do regulacji temperatury pracy hamulców wykorzystywane są wloty powietrza. W Assetto Corsa Competizione wartość 0 oznacza całkowicie zamknięty, a wartość 6 całkowicie otwarty wlot powietrza. Im mocniej przymknięty wlot tym dłużej będzie się utrzymywała wysoka temperatura hamulców.

Ustawiając brake ducts należy dążyć do sytuacji gdy podczas całego okrążenia zarówno przednie jak i tylne hamulce mają optymalną temperaturę dla wybranego rodzaju klocków (zielony kolor hamulców na panelu w ACC). Pamiętać przy tym trzeba, że przednie hamulce podatne są również na ciepło pochodzące z nawierzchni toru i będą się zachowywać w różny sposób w zależności od temperatury asfaltu, dlatego też ustawienia wlotów powietrza najczęściej są różne dla przednich i tylnych hamulców.

W wypadku samochodów  GT3 dla klocków nr 2 i 3, które pracuję w szerszym zakresie temperaturzazwyczaj używamy bardziej przymkniętych wlotów (niższa wartość), a dla klocków 1 i 4, które mają duży współczynnik tarcia a tym samym generują wyższą temperaturę podczas użycia, stosujemy  szerzej otwarte wloty powietrza (wyższa wartość).

Warto wspomnieć, że regulując temperaturę pracy hamulców automatycznie wpływamy na temperaturę opon a tym samym ich ciśnienie. Tam gdzie zastosujemy bardziej zamknięte wloty powietrza opony będą uzyskiwać wyższą temperaturę.

Ustawienia wlotów chłodzących hamulce mają również wpływ na aerodynamikę pojazdu. Szerokie otwarcie zaburza opływ powietrza wokół pojazdu i choć rzecz jasna wpływ tych ustawień na uzyskiwany docisk nie jest aż tak znaczący jak ma to miejsce w wypadku sterowania przednim i tylnym skrzydłem, to na długiej prostej toru Paul Ricard różnica w uzyskanej maksymalnej prędkości tylko ze względu na różną wielkość wlotów powietrza może wynosić nawet 5km/h.

Balans Hamulców (brake bias)

Naturalnym jest, że bardziej podatne na żużycie są hamulce zainstalowane na tej osi, na którą przesunęliśmy balans hamowania. Szczególnie podczas wyścigów długodystansowych po kilku godzinach jazdy, odczuwalne może być zużycie hamulców z przodu bądź z tyłu pojazdu, możemy wówczas poprawić balans pojazdu podczas hamowania za pomocą przesunięcia go na oś, na której znajdują się mniej zużyte hamulce.

ABS

Pewien wpływ na zużycie hamulców mają również ustawienia trybu ABS. Nie można ich jednak rozpatrywać w oderwaniu od sposobu jazdy. Niski poziom ABSu może zmniejszyć zużycie hamulców pod warunkiem, że kierowca unika częstego zblokowywania kół, w takim bowiem wypadku okazać się może, że zużycie będzie większe niż nominalne.

Podsumowanie

Najbardziej uniwersalne zarówno w wypadku samochodów klasy GT3 i GT4 klocki hamulcowe nr 2 (Pad 2). Zakładając je wybieramy tzw. bezpieczną opcję. Duży zakres temperaturowy pracy sprawia, że są to klocki w mniejszym stopniu podatne na Zanikanie i bardzo tolerancyjne jeśli chodzi o błędne ustawienia wlotów powietrza. Niskie zużycie tego typu hamulców sprawia, że zakładając je do dowolnej sesji kwalifikacyjnej bądź wyścigowej kierowca może praktycznie przestać przejmować się tym elementem swojego samochodu.

Jeśli jednak szukamy tysięcznych sekundy w kwalifikacjach, bądź chcemy zyskać przewagę nad swoimi rywalami w wyścigu o zmiennych warunkach zastosowanie odpowiednich klocków i zapewnienie im pracy w optymalnych temperaturach może być ruchem, który zapewni nam zwycięstwo.

5 4 głosy
Oceń artykuł
4 komentarzy
Najstarsze
Najnowsze Najbardziej oceniane
Inline Feedbacks
Wyświetl komentarze
SlayerV
1 miesiąc temu

Czwórki są super! 😀

Krzysiek
odpowiedź do  SlayerV
1 miesiąc temu

Test “4” podczas wyścigu musiał być ekstremalny xD
ale już wszystko wiesz 🙂

M. Szeliga
Admin
1 miesiąc temu

Kolejny profesjonalny artykuł

4
0
Zostaw swoją opinię, skomentuj wpisx
()
x